राष्ट्रीय मोहिमा आणि शाश्वत विकास उद्दिष्टांशी (SDGs) सुसंगतता भारतातील नॅशनल क्लीन एअर प्रोग्राम आणि स्वच्छ भारत मिशन यांसारख्या राष्ट्रीय मोहिमांशी प्रोजेक्ट हेल्दी एअर सुसंगत करण्याचे आमचे उद्दिष्ट आहे. प्रोजेक्ट हेल्दी एअरचा उद्देश शाश्वत विकास उद्दिष्टे - SDG 3 (चांगले आरोग्य आणि कल्याण), SDG 11 (शाश्वत शहरे आणि समुदाय), आणि SDG 13 (हवामान कृती) यांच्याशी ताळमेळ साधणे हा देखील आहे.

ध्येय:

लक्ष्ध्येय विद्यार्थ्यांमध्ये विज्ञान-आधारित हवेच्या गुणवत्तेबद्दल जागरूकता निर्माण करणे आणि हवेची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी त्यांचा पाठिंबा मिळवणे.

उद्दिष्टे:

• विद्यार्थी आणि शिक्षकांमध्ये हवेच्या गुणवत्तेची समज आणि महत्त्व वाढवणे.
• हवा प्रदूषणाची कारणे आणि स्त्रोत समजून घेणे.
• आरोग्यावर प्रदूषणाचा होणारा परिणाम समजून घेणे.
• रिअल-टाइम हवेच्या गुणवत्तेची माहिती आणि एअर क्वालिटी इंडेक्स (AQI) मिळवण्यात विद्यार्थ्यांची आवड निर्माण करणे.
• हवेची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत करण्यासाठी लहान सकारात्मक पावलांना प्रोत्साहन देणे.

कार्यक्रमाचे घटक विद्यार्थ्यांसाठी शिकणे कसे रंजक बनवावे: हा कार्यक्रम रिअल-टाइम हवेच्या गुणवत्तेच्या माहितीत विद्यार्थ्यांची आवड निर्माण करण्यासाठी प्रत्यक्ष विज्ञान आणि अनुभवात्मक शिक्षण उपक्रमांना प्रोत्साहन देतो.

आरोग्यावर प्रदूषणाचा होणारा परिणाम समजून घेणे: विद्यार्थी मानवी आरोग्यावर हवा प्रदूषणाच्या होणाऱ्या अल्पकालीन आणि दीर्घकालीन संभाव्य परिणामांबद्दल शिकतात.

घराच्या आत आणि बाहेर हवेची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी आपण काय करू शकतो हे शिकणे: विद्यार्थी हवेची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी आणि प्रदूषणाचा संपर्क कमी करण्यासाठी लहान सकारात्मक पावलांबद्दल शिकतात.

कम्युनिटी सायन्स प्रोजेक्ट्सना पाठिंबा देण्यासाठी विकसित केलेली शिक्षण साधने: विद्यार्थ्यांना हवेच्या गुणवत्तेबद्दल शिकण्यासाठी सोपे आणि वापरण्यास सुलभ शैक्षणिक संसाधने आणि डिजिटल साधने मिळतात. विविध घटकांशी जोडण्यासाठी आम्ही विज्ञानावर आधारित रंजक आणि आकर्षक शैक्षणिक साहित्य विकसित केले आहे. हवेच्या गुणवत्तेत दीर्घकालीन रस निर्माण करण्यासाठी अनुभवात्मक शिक्षण कार्यशाळा आणि प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित केले जातात.

प्रोजेक्ट हेल्दी एअरचे मुख्य लक्ष केंद्रित क्षेत्रे:

• स्वच्छ विज्ञान आणि अनुभवात्मक शिक्षण
• AQI डेटा समजून घेणे आणि त्याचा अर्थ लावणे
• वैयक्तिक वर्तनात्मक बदलासाठी कृती
• ऑनलाइन लर्निंग
• हवा प्रदूषणाची कारणे आणि स्त्रोत समजून घेणे
• डेटा कसा गोळा करावा यावर प्रत्यक्ष शिक्षण, विज्ञानाची सार्वजनिक समज
• प्रदूषणाचा परिणाम समजून घेणे

शैक्षणिक आणि परस्परसंवादी (इंटरॅक्टिव्ह) शिक्षण संसाधने प्रोजेक्ट हेल्दी एअरला शैक्षणिक मॉड्यूल्स, इंटरॅक्टिव्ह लर्निंग रिसोर्सेस, विज्ञान-आधारित कॉमिक बुक्स, शैक्षणिक बाहुल्यांचे खेळ (पपेट शो), एअर क्वालिटी मॉनिटर्स आणि डिजिटल तंत्रज्ञान साधनांचा पाठिंबा आहे. शैक्षणिक संसाधने आणि डिजिटल तंत्रज्ञान साधनांचा वापर करून विद्यार्थी आणि शिक्षकांसाठी प्रशिक्षण आणि कार्यशाळा आयोजित केल्या जातात.

• हवेच्या गुणवत्तेवर शैक्षणिक मॉड्यूल
• हवेच्या गुणवत्तेवर इंटरॅक्टिव्ह शिक्षण संसाधने

सिटिझन सायन्स आणि STEM शिक्षण विद्यार्थी आणि शिक्षकांसाठी विज्ञान, तंत्रज्ञान, अभियांत्रिकी आणि गणित (STEM) अधिक आकर्षक, व्यावहारिक आणि प्रासंगिक बनवणे. हवेच्या गुणवत्तेचे निरीक्षण, डेटा संकलन, निरीक्षण आणि विश्लेषण यांसारख्या प्रत्यक्ष उपक्रमांद्वारे, सहभागी गंभीर विचार, समस्या निवारण आणि पर्यावरणीय जागरूकता विकसित करताना वास्तविक जगातील वैज्ञानिक शिक्षणाचा अनुभव घेतात. हा प्रकल्प सक्रिय शिक्षणाला प्रोत्साहन देतो आणि तरुण पिढीला माहितीपूर्ण व जबाबदार पर्यावरण रक्षक बनण्यास प्रेरित करतो.

Data Set 1
Date	Time	Particulate Matter PM2.5	PM10	Carbon Dioxide (CO2)	Temperature	Humidity
-	-	-	-	-	-	-

Data Set 2
Date	Time	Particulate Matter PM 1	Ozone (O3)	Carbon Monoxide (CO)	Nitrogen Dioxide (NO2)	Nitrogen Oxide (NO)
-	-	-	-	-	-	-
		Sulfur	Dioxide (SO2)	Methane (CH4)	Benzene (C6H6)	Volatile Organic Compounds (VOCs)
-	-	-	-	-	-	-
		Mercury (Hg)	Ammonia (NH3)	UV Radiation	Rainfall
-	-	-	-	-	-	-

निरोगी हवेसाठी समुदाय-चलित प्रकल्प प्रोजेक्ट हेल्दी एअर हे हवेची गुणवत्ता आणि पर्यावरणीय आरोग्य सुधारण्यास मदत करणाऱ्या सोप्या, व्यावहारिक आणि समुदाय-चलित कृती कार्यक्रमांना प्रोत्साहन देते.

या उपक्रमांमध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहे:

• समुदाय वृक्षारोपण आणि स्थानिक प्रजाती कार्यक्रम
• शाळा आणि कॉलेज ग्रीन कॅम्पस कार्यक्रम
• कचरा वर्गीकरण आणि पुनर्वापर (रिसायकलिंग) कार्यक्रम
• घरगुती कंपोस्टिंग प्रोत्साहन कार्यक्रम
• नागरी बागकाम आणि टेरेस गार्डनिंग
• सीड बॉल (बियांचे गोळे) निर्मिती आणि वृक्षारोपण कार्यक्रम
• प्लास्टिकचा वापर कमी करणे आणि सिंगल-यूज प्लास्टिकला 'नाही' म्हणणे
• हरित वाहतूक जागरूकता कार्यक्रम
• स्वच्छ स्वयंपाकाचे पर्याय आणि हवेशीर जागांची पद्धत
• इनडोअर एअर क्वालिटी (घरातील हवेची गुणवत्ता) कार्यक्रम
• शक्य असेल तेव्हा सार्वजनिक वाहतूक, कारपूलिंग, सायकल चालवणे किंवा चालण्याचा पर्याय निवडणे
• वाहने नाहक चालू (आइडल) ठेवणे टाळणे आणि वाहनांची नियमित देखभाल करणे
• घरे आणि परिसर धूळमुक्त ठेवणे, उघड्यावर कचरा टाकणे टाळणे आणि स्वच्छ रस्त्यांना प्रोत्साहन देणे
• उघड्यावर कचरा जाळण्याच्या हानिकारक परिणामांबद्दल शिक्षण आणि जागरूकता
• परिसरामध्ये आणि सार्वजनिक ठिकाणी स्वच्छता मोहीम आणि धूळ कमी करणे
• सिटिझन सायन्स कार्यक्रम आणि प्रयोगांद्वारे निरोगी हवेचे शिक्षण
• निरोगी हवेला प्रोत्साहन देणाऱ्या धोरणांना आणि उपक्रमांना पाठिंबा देणे

निरोगी हवेच्या दिशेने छोटी सकारात्मक पावले

घरातील हवेची गुणवत्ता सुधारा गरज नसल्यास दिवे बंद करा.

निरोगी हवेच्या दिशेने लहान सकारात्मक पावले आपण सर्वजण दैनंदिन जीवनात लहान पण अर्थपूर्ण कृतींद्वारे सकारात्मक बदलामध्ये योगदान देऊ शकतो - रिसायकलिंग आणि कंपोस्टिंगला पाठिंबा देणे, स्वच्छ जीवनशैली स्वीकारणे, ऊर्जा वाचवणे आणि झाडे लावणे व त्यांची काळजी घेणे. शाळा आणि समुदाय शास्त्रज्ञ व तज्ज्ञांच्या सहकार्याने हवेच्या गुणवत्तेचे निरीक्षण आणि विश्लेषणासाठी सिटिझन सायन्स कार्यक्रमांना प्रोत्साहन देऊ शकतात आणि व्यावहारिक स्थानिक उपाय शोधू शकतात. या लहान सकारात्मक कृतींद्वारे, समुदाय स्वच्छ हवा, निरोगी पर्यावरण, हवामान कृती आणि अधिक शाश्वत व लवचिक शहरे आणि परिसरासाठी योगदान देऊ शकतात.

हवामान कृती, शाश्वत तंत्रज्ञान आणि कौशल्य विकास आम्ही ग्रामीण भागात कमी खर्चाच्या शाश्वत तंत्रज्ञानावर काम करतो.

प्रोजेक्ट हेल्दी एअर आणि त्याची शैक्षणिक व शिक्षण संसाधने, सिटिझन सायन्स उपक्रम, कार्यशाळा आणि प्रशिक्षण कार्यक्रम, इंटरॅक्टिव्ह लर्निंग पोर्टल, डिजिटल तंत्रज्ञान साधने, प्रेरणादायी उपाय आणि स्वच्छ हवा व निरोगी समुदायांसाठी लहान सकारात्मक पावलांच्या माहितीसाठी, कृपया अर्थवॉच इन्स्टिट्यूट इंडिया Earthwatch Institute India [email protected] वर संपर्क साधा.